OCR trên máy quét mã vạch: Tính năng đọc ký tự nâng cao

Nhiều người cho rằng máy quét mã vạch chỉ có một nhiệm vụ duy nhất là đọc mã vạch. Tuy nhiên, công nghệ đã tiến xa hơn thế. Một số dòng máy quét mã vạch hiện đại được trang bị OCR (Nhận dạng Ký tự Quang học) - một tính năng mạnh mẽ giúp "đọc" cả chữ và số, mở ra nhiều ứng dụng tự động hóa chuyên sâu mà bạn có thể chưa từng nghĩ tới.

Tính năng OCR trên máy quét mã vạch

Để giúp bạn hiểu rõ hơn về công nghệ hữu ích nhưng cũng đầy tính kỹ thuật này, bài viết từ Vinpos sẽ đi sâu vào các khía cạnh cốt lõi, bao gồm:

● OCR trên máy quét mã vạch chính xác là gì?: Làm rõ định nghĩa và sự khác biệt căn bản của công nghệ OCR chuyên dụng so với các loại hình OCR đa dụng khác.

● Các ứng dụng thực tế của OCR trên máy quét mã vạch: Khám phá những trường hợp ứng dụng cụ thể trong các ngành nghề như sản xuất, tài chính và quản lý hành chính.

● Tại sao tính năng OCR cần được thiết lập bởi kỹ thuật viên?: Lý giải các bước cấu hình phức tạp và tầm quan trọng không thể thiếu của chuyên gia kỹ thuật.

● Khi nào doanh nghiệp của bạn thực sự cần đến OCR?: Cung cấp một bộ tiêu chí rõ ràng để bạn xác định nhu cầu đầu tư một cách hiệu quả nhất.

● Những câu hỏi thường gặp về tính năng OCR trên máy quét: Giải đáp trực tiếp và ngắn gọn các thắc mắc phổ biến nhất mà người dùng thường gặp phải.

OCR trên máy quét mã vạch chính xác là gì?

OCR trên máy quét mã vạch là một tính năng chuyên dụng, cho phép thiết bị đọc và chuyển đổi các chuỗi ký tự được in theo font chữ chuẩn hóa (như OCR-A, OCR-B) thành dữ liệu kỹ thuật số. Công nghệ này không dùng để đọc văn bản thông thường, mà được tối ưu cho các ứng dụng cụ thể đòi hỏi sự kết hợp chính xác giữa phần cứng và phần mềm.

1. Định nghĩa công nghệ

Về mặt kỹ thuật, OCR hoạt động trên máy quét mã vạch bằng cách:

1. Chụp ảnh: Máy quét sử dụng công nghệ 2D Area Imager để chụp lại một bức ảnh hoàn chỉnh của khu vực chứa ký tự, thay vì chỉ quét một đường thẳng như công nghệ laser truyền thống.

2. Phân tích: Bộ giải mã (decoder) bên trong máy quét sử dụng các thuật toán nhận dạng mẫu (pattern recognition algorithms) để phân tích ma trận điểm ảnh (pixel matrix) của hình ảnh vừa chụp.

3. Đối chiếu và Chuyển đổi: Các mẫu ký tự được đối chiếu với một thư viện đã được định nghĩa trước (chủ yếu là các font chuẩn quốc tế) để xác định chính xác từng chữ cái hoặc con số, sau đó chuyển chúng thành dữ liệu văn bản.

OCR trên máy quét mã vạch là gì?

2. Sự khác biệt cốt lõi cần nắm rõ

Sự nhầm lẫn thường xảy ra khi người dùng cho rằng mọi công nghệ OCR đều giống nhau. Trên thực tế, có một sự khác biệt rất lớn giữa OCR đa dụng và OCR chuyên dụng trên máy quét mã vạch.

● OCR đa dụng (trên điện thoại, phần mềm): Loại OCR này được thiết kế với độ linh hoạt cao, có thể đọc nhiều loại font chữ khác nhau, xử lý các bố cục văn bản phức tạp như trong sách, báo, hóa đơn hay danh thiếp. Nó thường dựa vào trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning) để cải thiện độ chính xác theo thời gian.

● OCR trên máy quét mã vạch (chuyên dụng): Đây là một tính năng mở rộng, được tối ưu hóa để chỉ đọc các font chữ OCR được chuẩn hóa quốc tế như OCR-A và OCR-B. Nó không có khả năng đọc các văn bản thông thường với font chữ đa dạng. Để thực hiện được chức năng này, máy quét bắt buộc phải sử dụng công nghệ quét ảnh 2D Area Imager tiên tiến, cho phép chụp lại một bức ảnh hoàn chỉnh của khu vực chứa ký tự, thay vì chỉ quét một đường thẳng như công nghệ laser truyền thống. 

Sự khác biệt giữa OCR đa dụng và chuyên dụng

Hiểu rõ định nghĩa và sự khác biệt này giúp chúng ta thấy rằng OCR trên máy quét là một công cụ chính xác cho các bài toán cụ thể. Vậy những bài toán đó trong thực tế là gì?

Các ứng dụng thực tế của OCR trên máy quét mã vạch

Công nghệ OCR trên máy quét mã vạch không phải là giải pháp dành cho mọi doanh nghiệp, mà nó chứng tỏ giá trị vượt trội trong các quy trình nhập liệu có tính đặc thù cao, nơi dữ liệu được in theo một font chuẩn và yêu cầu độ chính xác gần như tuyệt đối.

Dưới đây là một số ứng dụng tiêu biểu chứng minh hiệu quả của tính năng này:

1. Đọc dòng thông tin trên giấy tờ tùy thân

Ứng dụng phổ biến nhất của OCR trên máy quét mã vạch là quét các dòng MRZ (Machine-Readable Zone) ở cuối trang thông tin của Hộ chiếu (Passport) hoặc trên Căn cước công dân (CCCD). Các dòng ký tự này được tiêu chuẩn hóa toàn cầu bởi ICAO (Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế) và được in bằng font OCR-B. Nhân viên tại sân bay hoặc các cơ quan hành chính có thể quét dòng MRZ này để tự động điền toàn bộ thông tin cá nhân (họ tên, ngày sinh, số hộ chiếu) vào hệ thống chỉ trong vài giây, loại bỏ hoàn toàn việc nhập liệu thủ công.

2. Quản lý trong ngành sản xuất và lốp xe

Trong ngành công nghiệp ô tô và sản xuất linh kiện, việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm là cực kỳ quan trọng. Máy quét OCR được sử dụng để đọc số VIN (Vehicle Identification Number - Mã số nhận dạng phương tiện) khắc trên khung xe ô tô, hoặc số sê-ri, số lô sản xuất trên các vi mạch, linh kiện điện tử. Những chuỗi ký tự này thường được in hoặc khắc laser bằng font OCR-A. Tương tự, ngành công nghiệp lốp xe dùng OCR để quét mã DOT (Department of Transportation), chứa thông tin về nhà sản xuất, kích thước và ngày sản xuất của lốp.

3. Trong ngành tài chính - ngân hàng

Mặc dù nhiều giao dịch đã được số hóa, các chứng từ vật lý vẫn đóng vai trò quan trọng. OCR được ứng dụng để quét và ghi nhận các chuỗi số tham chiếu, số tài khoản, hoặc mã giao dịch trên séc, hóa đơn, và các chứng từ tài chính được in theo font chữ chuẩn. Việc tự động hóa này không chỉ tăng tốc độ xử lý giao dịch mà còn tăng cường tính bảo mật và giảm thiểu rủi ro gian lận do sai sót của con người.

Các ứng dụng thực tế của OCR trên máy quét mã vạch

Để hoạt động ổn định và chính xác trong các môi trường chuyên biệt như vậy, máy quét OCR luôn cần được thiết lập và tinh chỉnh bởi kỹ thuật viên có chuyên môn.

Tại sao tính năng OCR cần được thiết lập bởi kỹ thuật viên?

Tính năng OCR cần được thiết lập bởi kỹ thuật viên vì đây là một quá trình cấu hình kỹ thuật phức tạp ở cả cấp độ phần mềm và phần cứng, không phải là một chức năng "cắm là chạy". Việc cài đặt không chính xác sẽ dẫn đến nhiều lỗi máy quét mã vạch không mong muốn, vì vậy nó luôn đòi hỏi sự can thiệp của kỹ thuật viên có chuyên môn.

Quá trình thiết lập chuyên sâu này bao gồm ba giai đoạn chính:

1. Kích hoạt tính năng

Mặc định, OCR thường bị vô hiệu hóa trong firmware của máy quét để ưu tiên cho tác vụ quét mã vạch. Kỹ thuật viên phải sử dụng các mã lệnh cấu hình (configuration barcodes) đặc biệt do nhà sản xuất cung cấp để "mở khóa" và kích hoạt tính năng này ở cấp độ hệ thống, cho phép bộ giải mã bắt đầu xử lý ký tự.

2. Định dạng font chữ và dữ liệu

Sau khi kích hoạt, máy quét vẫn chưa biết phải đọc gì và đọc như thế nào. Kỹ thuật viên phải cài đặt để máy quét "biết" chính xác nó cần tìm kiếm font chữ nào (OCR-A, OCR-B, hay một biến thể khác như MICR E-13B).

Quan trọng hơn, họ cần phải lập trình các quy tắc xử lý dữ liệu (data formatting rules). Đây là một bước tùy chỉnh sâu để đảm bảo dữ liệu đầu ra phù hợp chính xác với yêu cầu của phần mềm quản lý. Ví dụ về một số quy tắc:

● Chỉ lấy 9 ký tự đầu tiên trong chuỗi 17 ký tự của số VIN.

● Tự động bỏ qua các ký tự gạch ngang (-) hoặc dấu chấm (.) trong chuỗi ký tự.

● Thêm một tiền tố (prefix) 'VN' và một hậu tố (suffix) 'ENTER' vào trước và sau chuỗi vừa quét được.

3. Tối ưu hóa hiệu suất

Mỗi môi trường làm việc đều có điều kiện ánh sáng và bề mặt vật liệu khác nhau. Kỹ thuật viên sẽ tinh chỉnh các tham số quang học như độ sáng (brightness), độ tương phản (contrast), thời gian phơi sáng (exposure time) và khu vực quét (region of interest) trong phần cài đặt.

Việc này giúp tăng tốc độ và độ chính xác khi đọc OCR trong các điều kiện thực tế, chẳng hạn như đọc chữ trên bề mặt kim loại bị lóa hoặc trên giấy tờ hơi mờ. Tất nhiên, việc tối ưu hóa này chỉ hiệu quả khi đầu đọc của máy quét luôn trong tình trạng sạch sẽ. Bạn có thể tham khảo hướng dẫn vệ sinh máy quét đúng cách để duy trì hiệu suất quang học tốt nhất cho thiết bị của mình.

Tính năng OCR máy quét mã vạch cần kỹ thuật viên thiết lập

Sau khi thấy được những yêu cầu kỹ thuật khắt khe, hẳn bạn sẽ tự hỏi liệu doanh nghiệp của mình có thực sự cần đến một tính năng chuyên sâu như OCR hay không.

Khi nào doanh nghiệp của bạn thực sự cần đến OCR?

Doanh nghiệp của bạn thực sự cần đến máy quét có OCR khi quy trình làm việc đòi hỏi phải tự động hóa việc nhập liệu thủ công một khối lượng lớn các chuỗi ký tự được in theo font chữ chuẩn.

● Quy trình hiện tại đang nhập liệu thủ công, tốn kém và hay sai sót: Việc tự động hóa này trở nên đặc biệt cần thiết khi khối lượng công việc đủ lớn để mang lại lợi tức đầu tư (ROI) rõ rệt qua việc tăng năng suất.

● Dữ liệu ký tự được in theo font chữ chuẩn OCR: Đây là điều kiện tiên quyết. Máy quét OCR chuyên dụng chỉ có thể đọc chính xác dữ liệu được in bằng các font chữ chuẩn hóa như OCR-A và OCR-B. Do đó, công nghệ này sẽ không thể hoạt động với các văn bản dùng font chữ đa dạng, không theo chuẩn như trên hóa đơn, sách báo hay chữ viết tay.

Khi nào doanh nghiệp cần đến máy quét có tính năng OCR

Nếu quy trình của bạn không đáp ứng cả hai điều kiện trên, việc đầu tư vào máy quét có OCR sẽ không mang lại hiệu quả như mong đợi và có thể gây lãng phí ngân sách. Thay vào đó, các giải pháp khác như tối ưu hóa việc sử dụng mã vạch có thể sẽ phù hợp hơn.

Những câu hỏi thường gặp về tính năng OCR trên máy quét

1. Tôi có thể dùng máy quét OCR để đọc hóa đơn bán hàng thông thường không?

Không. Máy quét mã vạch có OCR không thể dùng để đọc các hóa đơn bán hàng thông thường. Lý do là vì hóa đơn sử dụng rất nhiều loại font chữ, kích cỡ và bố cục khác nhau. Tính năng OCR trên máy quét được thiết kế chuyên dụng để chỉ đọc các font chữ đã được chuẩn hóa (OCR-A/B) với cấu trúc dữ liệu nhất quán.

Chi phí đầu tư máy quét có tính năng OCR cao hơn so với máy quét 2D thông thường

2. Làm sao tôi biết một chuỗi ký tự có phải là font OCR-A/B hay không?

Bạn có thể nhận biết chúng qua một số đặc điểm hình thức. Font OCR-A và OCR-B có thiết kế rất đặc trưng: các ký tự có độ rộng không đổi (monospaced), trông khá "vuông vức" và máy móc, được thiết kế để máy tính dễ dàng nhận diện nhất. Font OCR-A có các nét gạch ngang ở một số ký tự để phân biệt rõ hơn, trong khi font OCR-B trông mềm mại và gần với font chữ thông thường hơn. Cách chắc chắn nhất là kiểm tra thông số kỹ thuật của tài liệu hoặc sản phẩm bạn cần quét (ví dụ: tiêu chuẩn ICAO cho hộ chiếu quy định dùng font OCR-B).

Cách nhận biết font chữ OCR-A và OCR-B

3. Chi phí cho một máy quét có OCR có đắt không?

Có, máy quét có tính năng OCR thường có giá cao hơn so với các máy quét 2D thông thường. Chi phí cao hơn đến từ việc chúng được trang bị bộ vi xử lý mạnh mẽ hơn, firmware chuyên dụng và giấy phép bản quyền công nghệ OCR. Tuy nhiên, trong các ứng dụng phù hợp, lợi tức đầu tư (ROI) đến từ việc giảm sai sót nhập liệu, tăng tốc độ xử lý và nâng cao hiệu quả hoạt động sẽ nhanh chóng bù đắp chi phí ban đầu.

4. Có phải tất cả máy quét 2D đều có thể đọc OCR không?

Không. Đây là một quan niệm sai lầm phổ biến. Mặc dù về mặt lý thuyết, mọi máy quét 2D Area Imager đều có khả năng "chụp ảnh" ký tự, nhưng việc "giải mã" được chúng hay không phụ thuộc hoàn toàn vào firmware và thuật toán giải mã được nhà sản xuất tích hợp. Khả năng đọc OCR là một tính năng cao cấp và thường yêu cầu giấy phép (license) riêng, không phải là một chức năng mặc định trên tất cả các thiết bị.

Hy vọng qua bài viết này, bạn đã có một cái nhìn sâu sắc và toàn diện về công nghệ OCR trên máy quét mã vạch. Đây là một công cụ cực kỳ mạnh mẽ, nhưng chỉ khi được áp dụng đúng chỗ, đúng mục đích và được cấu hình một cách chuyên nghiệp. Nó không phải là giải pháp cho mọi bài toán nhập liệu, mà là chìa khóa để tự động hóa các quy trình chuyên biệt, nơi tốc độ và độ chính xác là yêu cầu hàng đầu.

Nếu bạn đã xác định được nhu cầu của mình và sẵn sàng khám phá các giải pháp hàng đầu trên thị trường, chúng tôi đã tổng hợp một danh sách Top các dòng máy quét OCR tốt nhất hiện nay để bạn tham khảo. Đừng ngần ngại liên hệ với đội ngũ chuyên gia của chúng tôi để được tư vấn sâu hơn về giải pháp phù hợp nhất cho doanh nghiệp của bạn!

CÔNG TY TNHH VINPOS - VINPOS.VN
Hotline: 0906 645 569
Email: sales@vinpos.vn  
Tham khảo thêm các sản phẩm khác tại website: https://vinpos.vn/